Anasayfa | Kayıt | Giriş Hoşgeldiniz Ziyaretçi | RSS
Site menu
bookmark
Kategoriler
Genel [26]KARAÇAY MALKAR [29]Kültür [27]
İstatistikler
  • visitors by country counter
    flag counter


    Toplam girişler: 1
    Ziyaretçiler 1
    Kullanıcılar: 0

  • Kurlar
    ГТРК
    TV KARACHAY
    TV MALKAR
    Вести КБР
    Bars-El Radiyo
    KURAN
    Anasayfa » Makaleler » KARAÇAY MALKAR

    NARAT-CANGIZ TEREK

    .

    NARAT
    CANGIZ TEREK
    Sürüuçü Atabiy bir jol, buunu ızlay barıp, kişi bilmegen bir
    jangı jaylıkga türtülgendi. Elni otlau jerlerinden asırı
    uzakda bolgandı, ol sebepden alayda malın kişi kütmegendi. Ekin-
    çi jıl Atabiy, koy sürüuün alayga eltip, koş salgandı. Bir kün,
    suu alırga kezleuge barganında, Atabiy kumda bir gitçe çarık
    ızlanı körgendi. Da sora tişirıu beri kaydan çıkdı? Bazık terek-
    ni artına bugunup, köp künnü saklagandı, kişini ua körmegendi.
    Bir kün a sagışın ayak tauuşla böldüle. Karaganında, eliya
    urgança bolup, ne aytırga bilmey kaldı – kolu bla uzalıp jete-
    rik jerde bir kız süelip turadı: orta boylu, subay naratça bitgen,
    jayaklarına kızıl urup, uzun kara kirpikleni tüplerinde közle-
    ri julduzlaça. Elde kızladan başhalıgı – eşmeleri bolmaganı.
    Kalın kara çaçı, uçları kesilip, inbaşlarına tögülüpdü.
    Atabiy anı kim bolganın, atası-anası kaydagıların, çegetde
    nek aylannganın sordu. Atabiyni sınay, kız, biraznı mıçıp, sora:
    «Atım Naratdı, atam – Çeget İesidi», – dep juuap etdi. Alay bla
    ekisi şagırey boldula.
    Narat neden da bek çegetde aylanırga süygendi. Çegetde ol bil-
    megen jer bolmagandı. Kart terekleden başlap, gitçe hansçıklaga
    deri Çeget İesini kızı Naratha sıy bergendile. Naratnı kelgenin
    körsele, anga jol koya, mazallı nazıla bir jayaklanngandıla, gül hansla
    anı ayak tübüne jathandıla. Narat kögetlerin kabar üçün, alma, kert-
    me terekle butakların enişge iygendile.
    Künle kalay ketgenleri bilinmey, kaç tüşgendi. Sürüunü
    jılı özennge endirir zaman bolgandı. Narat, Atabiy bla sürüuün
    özennge deri aşırıp:
    – Jaz ızınga kaytsang, meni bılayda izlerse, – dep, kalın çe-
    getge taşayıp ketgendi.
    Kışhı suuuk keçelede jılı ot jagada olturup, Atabiy Narat
    kıznı esine tüşürgendi. Anı üsünden asırı bek sagış etgenden,
    içinde tıyalmay, Naratnı haparın kesini şohu Börüşannga aythandı.
    Kar erir-erimez, Atabiy koyların tauga sürdü. Biyagı talada
    tohtap, koyların otlauga boşlap, kesi kız keliuçü jerge mıllık
    athandı. Ol alayga jetginçi, kız kele tura edi. Narat koşha har
    kün sayın kelip turgandı. Koy saugandı, bişlak sıkgandı,
    uşhuuur etgendi, jılı kiyim tikgendi, kiyiz kıllagandı. Ne işge
    da kolu jaraşhandı.
    Bir kün koşha Börüşan kelgendi. Kızga karaganında, közün
    alalmay kalgandı. Elge kayta, biteu jol uzunu kız közüne körü-
    nüp bargandı. Tengine zarlık Börüşannı jüregin algandı. Atabiy
    a Naratha janı kirip süygendi. Üyleneyik dep, kızdan tilegendi.
    Kız unamay köp turgandı, men adamlanı içinde kalay jaşarıkma,
    tukumung-jugung kimdi desele, ne aytırıkma dep, bu çurumnu salgan-
    dı. Ahırında, ho dep, Atabiy anı atasına – Çeget İesine – barıp tile-
    rin izlegendi. Jolnu körgüztgendi. Ming-ming jıllanı mından alda,
    emenni urluklarını tışları taş bolganların, jangız bir urlugu
    ua taşnı teşip çıgıp, sora ol taşnı, jüzükça, terekge kiydirip,
    örge çıgarganın, beş kulaç jetgen, taş jüzüklü – ol Naratnı
    atası bolganın aythandı.
    Eski adetge köre, Atabiy Çeget İesine mal soygandı. Çeget İesi
    bu zatnı oguraganı sebepli, Atabiy andan kızın tilegendi. Çeget
    İesi ho degendi, alay kalınnı köp izlegendi. Atabiy anı tüşerin
    neda, toü bitgenden sora, uuak-uuak tölerge izlegendi. Juuapha ol
    külüp koygandı:
    – Ol aythanlarıngı unut, ahşı ulan! Allay kıznı kalını men
    kesgen kalından beş kere köpdü. Men anı üsüne entta koşhunçu,
    bar, keltir, – degendi.
    Atabiy köp sagış etgendi: süymekligini bagasın berir üçün,
    allay bir zat kaydan tapsın? Tau Artına auarga, andan arı da urum-
    lulaga keterge taukellendi, alay bolmasa da – patçahnı askerine ki-
    rip, kulluk eterge. Ayırıla turup, Narat Atabiyge:
    – Men seni narat kabına kirip saklarma. Sen kaytıp kelseng,
    narat terekni katına bar da: «Men kelgenme, Narat!» – de, men olsagat-
    lay adam kapha kirirme, – degendi.
    Ayırılganlay, kıznı ayakları terek tamırla, kolları bla
    barmakları – butakla, çaçı – jaşil iynele, sanları – subay terek
    bolgandıla.
    Atabiy, eline barganında, haparın tengi Börüşannga aythandı,
    narat terek kalayda bolganın da bildirgendi. Kalınlık jıyıp
    kaytsa, terekge ne sözle ayta barlıgın da tizgendi. Börüşan ol te-
    rekge kişi tiymezça karay turlugun tilep ketgendi. Börüşannı
    başına ua Naratnı üsünden kaygı kirgendi. Ne da etip, Naratnı
    kesini üyüne jıyarga izlegendi. Kesiça, bir betsiz kauumnu birge-
    sine alıp, narat talaga bargandı. Atabiy aythan narat terekni tabıp,
    ol aythan sözleni aythandı. Kız allına çıkganlay, erlay sermep,
    at beline atıp, mukut bolgandı.
    Olsagatlay çeget saudan gürüldegendi. Atlılanı jolların kese,
    terekle jerge-jerge iyilgendile. Naratlanı iyneli butakları aman-
    lıkçılanı, boünlarından alıp, atladan jıgılthandıla. Börüşan
    da, anı nögerleri da tamam junçugandıla. Betine şap dep tiyip-tiyip
    bargan butaklanı bir janına eteme degenley, Börüşan kıznı ıç-
    hındırıp iygendi, kız çeget içinde tas bolgandı. Terekle örge-örge
    turgandıla, iyneli butakla sıydam bolgandıla. Börüşan, bedişli
    bolup, nögerleri bla birge jolga küçden-butdan çıkgandı.
    Bu zatnı üsünden hapar elleni barına jayılgandı. Naratnı
    ariulugun eşitgen jaşla jaş narat terekleni içlerinde anı izley
    jayılgandıla. Alay a ol terekni kişi tapmagandı, taphan esele da,
    Narat adamlaga çıgarga süymegendi. Adamla Çeget İesini jüre-
    gin kıynaganları üçün, tabiygat küçlü açıulanngandı. Çalgı
    çalıu boşalgınçı, tohtamay, jarım jılnı kar jauup turgandı.
    Kürtlede koy sürüule, tuuar sürüule, jılkıla kırılgandıla.
    Elge auruu, açlık tüşgendi. Kartla, tilek tiley, kurmanlıkla et-
    gendile. Naratnı izlegen ugay eseng, atın da sagınmazga dep, elçi-
    leni barısına buyruk etgendile.
    Köp jıl aradan ketgenden sora, Atabiy kişi jerleden kaythan-
    dı. Jaşlay ketip, ızına bişgen er kişi bolup kelgendi, eti-sanı
    sermeşiulede tüşgen jara tapladan tolu. Jarlı edi, endi ua bay bo-
    lup kelgendi. Adamla, anı haparlarına tıngılap, tangnga deri çaçıl-
    may turdula. Atabiy elçilege Börüşannı üsünden sordu. Anı etgen
    amanlıgın aythanlarında, Atabiyni kaşı-başı tüyüldü. Sözüne
    ie bolmagan, er kişi şohluknu tutmagan, kıznı sıyın teplegen
    Börüşannga dert jetdirirge ant etdi. Tang jarıganlay, Atabiy, atı-
    na jer salıp, narat talaga aşıkdı. Alayda terek köp edi, alay a ne
    kıznı, ne taş jüzügü bolgan kart emenni tapmadı. Atabiy çegetde
    talay künnü aylandı. Aşamaganlay, içmegenley, jaş, narat tereklege
    barıp-barıp, suuuk kabukların kolu bla sılay: «Kelgenme, Narat», –
    deydi, alay a süygeni çıkmaydı, sözü boşuna koraydı.
    Künleni bir kününde tar jolçukda kesini jauuna tübedi. Bö-
    rüşan, katının da, sabiylerin da olturtup, arbanı alıp kele edi.
    Kamala, jiltinle tögüp, kıjıldap, bir birine çalışdıla. Bir ke-
    sekden Börüşannı kaması bir janına çartladı. Alay, Atabiyni közü
    sabiylege jetip, jüregi çançıp, kamasın kınına salıp, bir söz da
    aytmay ketdi.
    Jay ketip, kaç tüşdü, kış jetdi, anı ızından jaznı jumu-
    şak künleri keldile. Atabiy, tohtamay, Naratnı izleydi. Alay, bla
    jıyırma jıl ötdü. Kartla, jıyılıp barıp, çegetde Atabiyni tabıp,
    izlegeningi koüp, üyünge kayt dedile. «Narat erge ketgen ese ua, ne
    ua atası bla birge başha çegetlede jaşay ese ua? Andan sora da, ol ariu
    jaş kız bolganın, sen a beling iyilgen kart bolganıngı unutma», –
    dedile. Atabiy anı bla toü bolur dep iynanıp ugay, Naratnı tabıp,
    anı julduzça közlerine bir jangız kararga izlegenin, ariu auazın
    eşitirge süygenin aytdı.

    Anı bla birge, adamla anı jüregin kıynaganları üçün, Narat-
    dan keçginlik tilerge izlegenin da bildirdi. Kartla ketdile, Atabiy a,
    biyagınlay, izlerge kalgandı. Naratnı birinçi kere körgen jerine
    bardı. Kezleunü katında olturup, tolmagan muratını üsünden sagış
    etedi. Jelçik urup, kartnı üsüne çapırakla tüşdüle. Elçile anı
    bılayda taphandıla – terekleden tüşgen çapıraklanı tübünde bas-
    dırılıp tura edi, katında kumda ua – tişirıu çuruklanı ızları.
    Andan beri köp jıl ötgendi. Adamla, bu mudah haparnı unutmay, terek-
    ge baltanı jetdirirden alga, Naratnı sakat eterbiz da dep, andan
    korkadıla..



    Kaynak: http://karaçay-malkar mifle
    Kategori: KARAÇAY MALKAR | Ekleyen: Assı (31-12-15)
    Görüntüleme: 407 | Etiketler: curtubaev mahti, karçay-malkar mifle | Rating: 0.0/0
    Toplam yorumlar: 0
    avatar
    Giriş Formu
    Site içi arama
    ....
    Керек кенгден танытыр

    Керексизге сёлешме, онгсуз бла кюрешме

    Керекни шиндиги мийик

    Керти айтханнга айгьакъ джокъ

    Керти акъыллыгъа кёз тиймез

    Керти джылтырар, ётюрюк къалтырар

    Кертини кирит тыймаз

    Керти сёзню кезден айт

    Керти сёз кери барыр

    Керти сёзге къарыу джокъ

    Керти суу салмаз, от джандырмаз

    Кетерик кетмей, келлик келмез

    Кеси аман балта алыб чабар

    Кеси аман ёмюрюн аман бла ашырыр

    ETİKETLER
    egiz caşçıkla başhüyük LAYPANLANI Bilal bashuyuk akbaylanı mihail adet başhuyuk appalanı hasan kara kübür culduzla söleşe bilsele drau katliamı bittirlanı tamara itil suuu ağa turur aşhı adam elge borçlu Bittirlanı aminat kiyimle çarh oyun üyle küreşni colunda bilal laypan karaçay üy kar atala babala es comakla halk cırla 8.mart çam haparla чам хапарла hapçalnı_mammet mussa batcaev gapalau sürgün atacurt bayrak köçgünçülük akka batcalanı gekki kamatur balkar kafkasya karachay Stalin ayak hasan bilal laypan kalamla kanatlıla karaçay hikaye anı hatıra sapar özden cır cırçı smayıl ismail semenov ahmat hazar karacahay karaçay kabartay adeb goçiya aytek buşuukun jenosid kasay borlak çoma cırçı Atilla gazalanı alim gıpı karaçat 8mart1944 genosit algış ufuk tavkul cugutur alanla kimledile curtubaev mahti bıllım chegem habaz holam curtubay curtubayev Аланы karacahaymalkar bayramuklanı halimat halimat malkar karçay bayram cumhuriyet Alan
    Meteo
    KONYA Click for Konya, Türkiye Forecast
    Medya


    Site kodu
    Karachay

    Siteler

    Karachay

    Karachay

    karachays.com

    http://www.elbrusoid.org Карачаево-балкарский фонд Эльбрусоид(R)

    karachays.com

    AS - ALAN

    Bashuyuk

    Karachay

    Copyright Karachay © 2017