Anasayfa | Kayıt | Giriş Hoşgeldiniz Ziyaretçi | RSS
Site menu
bookmark
Kategoriler
Genel [26]KARAÇAY MALKAR [29]Kültür [27]
İstatistikler
  • visitors by country counter
    flag counter


    Toplam girişler: 1
    Ziyaretçiler 1
    Kullanıcılar: 0

  • Kurlar
    ГТРК
    TV KARACHAY
    TV MALKAR
    Вести КБР
    Bars-El Radiyo
    KURAN
    Anasayfa » Makaleler » KARAÇAY MALKAR

    GAPALAU

    GAPALAU

       Gapalaunu caşau colu 19-çu ömürnü ekinçi cartısına tüşgendi. Ol sabiylikden oguna öksüz ösgendi. 19-çu cüzcıllıknı çaklarında öksüz kalgan sabiyleni artları bayga-biyge kul çıkgandı. Nek deseng, kışda-cayda koş tuthan, mal bakgan bek kıyıın iş bolgandı. Allay cumuşnu kuru bişgen erkişi, koş nögeri bla birge bardıralgandı - sabiy bacarallık bolmagandı.

       Gapalau atasız kalsada, gitçe karnaşın kesine nöger etib,cuuuklarından boluşluk taba, ata malın tas etmey, malsanın azaytmay, kesi başına iyelik ete caşagandı. Ne zamanda da tirilik, cigitlik, tüz innetlik körgüze kelgendi. Ongsuzga cak bola bilgendi, ariu kılıgı bolgandı, tüzlüknü tuthandı. Karaçay Rossiyaga boysungandan talay zaman atlab, karaçay ellege eski cerlerin kaytarıb em bir kesek cangı cerle koşhandı orus patçahnı kolonial iktidarı (vlatı). Cangı cerleni halkga üleşgende, tınglab kesine tabın etib koymay Gapalau tüzlüknü taukel tuthandı.

       Elni onglu adamlarına tablık bolub kalmay, Gapalaunu citiligi bla cerle har üydegige tengişrek üleşingendi. Alay bla Gapalaunu tanıgan halk , biteu barı, annga ullu sıy bergendi, bagalı körgendi. Kommunistleni zamanında basmalangan cırda, Gapalau cer üleşgende tüzlüknü tuthanını üsünden aytıb, ızı bla anı üçün ölgenge keltirib koyadı.
    "....Carlı-karıusuzla üçün küreşding Alaga cer ülüş alama deding Toguz kama kirib öldüng,Gapalau...

    " Ölümü ua Gapalaunu başha zatnı üsü bla bolgandı. Gapalau 28 cıl tolub, kesi koşunda Biyçesında, gitçe karnaşı bla mal tutadı.Gapalauga kısha cuuuklugu bolmagan bir caş (üçde-törtde bolgan,başha tukumdan kesida), mal urlaydı, keltirib koşuna koşarga muratlı boladı. Urlangan mal bolganın angılıganlay, Gapalau ariu aytıb, aman aytıb, "Aman işleringe katışdırtma meni" deb malnı koşuna koşdurtmaydı. Ol adamnı da, sürülgen mallanı da kesi koşuna koymaydı. Alay a urlangan mallanı ızları bla malları tonalganla cetedile. Gapalau cangız boladı koşda, kelgenle talay bolalla, (cırda toguz deydi). Gapalauga "sen urlagansa!", "sen guduçu bla bir bolgansa!", "sen bilese!" deb kelgenle bunu bla dauur etgendile. Gapalauda "meni günahım cokdu ,men tiymegenme malıgızga" deb. Ullu dauur ete kelib,sermeşiuge kiredile. Gapalau cangızlay bolganı sebebli, kelgenle munu soyüb ketedile. Kesin da Gapalaunu allından çabıb karıu etelmey - sırt canından kelib, celkesinden kazık bla urub cıgıb alay öltüredile.
       Mallanı kim sürgenin- guduçunu atın aytsa, Gapalau canın kutharrık edi, saklarık edi. Gapalau guduçunu kesin da, anı etgen işin da süymegendi. Alay a, anı atın aytıb, ketgen ızın da tüzetse Gapalaunu atı da satlıkga çıgarık edi. Alay da etalmagandı Gapalau. Malların izley kelgenle da telile bolmagandıla. Gapalau kesini koşun atıb, cortoul etib aylanmazın angılagandıla. Alay a açıuların tıyyalmay, Gapalauda bılaga bügülürge izlemey, ortaları kan dauurga ketgendi. Malları tonalganla, Gapalaunu öltürgenle, İjaladan bolalla. (Otar ulu cırına kara). Bu ölümnü üsü bla Sılpagarları bla İjaları köb zamannı biribirine caulukda turgandıla. Eki türlü kaumnu kaugasını arasına tüşüb Gapalau ajımlı öledi. Bir kauumu amanlıkdan kesin tıya bilmegen, ekinçi kauumu damsız, hını, halisiz adamla. Amanlıkçını zaranı bla can bergeni üçün, arı deri da tüzülknü katı tuthanı üçün, kerek cerde halknı caklaganı üçün halk anga cır etgendi. Kartla aythanga köre, em azı bla 150 cıl, Gapalauga deri, karaçaylı karaçaylını öltürgen bolmagandı deydile. Anı üçün da karaçaymalkar taulada bu ölüm halkga bek açıu tiygendi. Ol közüude,karaçaymalkar halk Rossiyaga boysunganlı köb zaman ketmegendi. Adet da, kılık da buzulganın halk erkinligi tas bolgandan körgendi.
        Artda bolşevik iktidarı (vlastı) begigenden sora,Gapalaunu cırın kommunizm ideologiyaga kelişdirib, cigitligin-öhtemliginda klass kazauatha burub cazadıla. Üç kitabda da "Baylaga,biylege kacau-karşçı cırla" degen bölümge saladıla Gapalaunu cırın. "Karaçay halk cırla" Moskva 1969 c, Karaçaymalkar halk cırla" Nalçik 2001c., Karaçaymalkar folklor" Nalçik 1996c. Bıllay cazıu aldauuknu süygen kommunist ideologiyadan kalgandı. Alay a Gapalau klass kazauat etmegendi, carlı-bay deb ayırmagandı. Kommunistleden kalgan cırnı versiyası igi kesek türlendirilgen versiyadı.
     Bügün da süyüb cırlaydı karaçaymalkar halk Gapalaunu cırın. Bu cır bügünlükde da ariu, eski cırlarıbıznı biridi - öhtemlikge üretgen folklor cırıbız. 



    Kaynak: http://www.elbrusoid.org
    Kategori: KARAÇAY MALKAR | Ekleyen: kaçigar (06-04-10)
    Görüntüleme: 997 | Etiketler: malkar, karaçay, gapalau | Rating: 0.0/0
    Toplam yorumlar: 0
    avatar
    Giriş Formu
    Site içi arama
    ....
    Керек кенгден танытыр

    Керексизге сёлешме, онгсуз бла кюрешме

    Керекни шиндиги мийик

    Керти айтханнга айгьакъ джокъ

    Керти акъыллыгъа кёз тиймез

    Керти джылтырар, ётюрюк къалтырар

    Кертини кирит тыймаз

    Керти сёзню кезден айт

    Керти сёз кери барыр

    Керти сёзге къарыу джокъ

    Керти суу салмаз, от джандырмаз

    Кетерик кетмей, келлик келмез

    Кеси аман балта алыб чабар

    Кеси аман ёмюрюн аман бла ашырыр

    ETİKETLER
    egiz caşçıkla başhüyük LAYPANLANI Bilal bashuyuk akbaylanı mihail adet başhuyuk appalanı hasan kara kübür culduzla söleşe bilsele drau katliamı bittirlanı tamara itil suuu ağa turur aşhı adam elge borçlu Bittirlanı aminat kiyimle çarh oyun üyle küreşni colunda bilal laypan karaçay üy kar atala babala es comakla halk cırla 8.mart çam haparla чам хапарла hapçalnı_mammet mussa batcaev gapalau sürgün atacurt bayrak köçgünçülük akka batcalanı gekki kamatur balkar kafkasya karachay Stalin ayak hasan bilal laypan kalamla kanatlıla karaçay hikaye anı hatıra sapar özden cır cırçı smayıl ismail semenov ahmat hazar karacahay karaçay kabartay adeb goçiya aytek buşuukun jenosid kasay borlak çoma cırçı Atilla gazalanı alim gıpı karaçat 8mart1944 genosit algış ufuk tavkul cugutur alanla kimledile curtubaev mahti bıllım chegem habaz holam curtubay curtubayev Аланы karacahaymalkar bayramuklanı halimat halimat malkar karçay bayram cumhuriyet Alan
    Meteo
    KONYA Click for Konya, Türkiye Forecast
    Medya


    Site kodu
    Karachay

    Siteler

    Karachay

    Karachay

    karachays.com

    http://www.elbrusoid.org Карачаево-балкарский фонд Эльбрусоид(R)

    karachays.com

    AS - ALAN

    Bashuyuk

    Karachay

    Copyright Karachay © 2017