Anasayfa | Kayıt | Giriş Hoşgeldiniz Ziyaretçi | RSS
Site menu
bookmark
Kategoriler
Genel [26]KARAÇAY MALKAR [29]Kültür [27]
İstatistikler
  • visitors by country counter
    flag counter


    Toplam girişler: 1
    Ziyaretçiler 1
    Kullanıcılar: 0

  • Kurlar
    ГТРК
    TV KARACHAY
    TV MALKAR
    Вести КБР
    Bars-El Radiyo
    KURAN
    Anasayfa » Makaleler » KARAÇAY MALKAR

    -Kuliylanı KAYSIN- Къулийланы Къайсын
    • KULİYLANI KAYSIN


      Къулийланы Къайсын


    Kuliylanı Kaysın 1917 cılda 1-çi noyabrda Oğarı Çegemde tuvğandı. Atası Şua, Çegem avuzunda aytılğan vuçu, kesi kıyını bla caşağandı. Anası Üzeyirhan, Beçellanı Bızanknı kızı, köp sabiyli ullu üydegide ösüp, caşav tiriçilikge katı tişirıv bolğandı. Eri ertte ölüp, sabiyleri bla kesi kalğanda da, cunçumay, tarıkmay, kızların, caşların adepli, savluklu ösdürürgendi. Kaysın beş-altı cıllık zamanında, cayrak atha minip, ullu caşlağa teñ bolup, "çarişge" da az kirmegendi. Kesi alay esgere edi: "Men at calkasına alay katı cabışıvçu edim. Cığılsam, anı calkasından vuvçum bla bir almay tüşmez edim, anı sebepli "at siñir" dep atağan edile maña".

    Kabartı-Makarnı sıylı poeti, respublikabıznı em Leniniçi savğalanı lavreatı, on cılından nazmula cazıp, 17-cıllığından a basmalanıp başlağan edi.

    30-çu cıllada Kaysınnı birinçi nazmuları çığa başlaydıla. 1935-çi cılda anı Moskvada Teatr sanatnı kıral institutuna okurğa ciberedile. 1940-çı cılda okuvnu boşap, Moskvadan kaytadı. Pedagogika tehnikumda ustaz bolup işlep başlaydı. Ol cıl "Salam, erttenlik" degen birinçi kitabı çığadı.

     

    1940-çı cılda Kaysın askerge çakırılıp, paraşüt bölümde kulluk ete turğanlay uruş başlanadı. Ol, arsarsız, uruşha kiredi. Faşistlege kacav kıyın sermeşleden birinde avur caralı bolup, gospitalğa tüşedi. Çuvaşiyada Çeboksarı şaharda caraların bakdırıp, sav bolup, biyağı frontha kaytadı. Poet uruşnu colları bla kesi ötgeni sebepli, anı başha cazıvçuladan kerti, açık körgüztgendi. Ol uruşnu zaranı kuru adamlağa cetip kalmay, tabiyğatha, canıvarlağa, kanatlılağa da cetgenin suratlaydı. "Uruşnu suratları", "Eşitigiz, tavlula",

    "Ullu cigitlik", "Sermeşni allında", bütün da "Perekop" bla "Sivaş" degen nazmuları sıylı cerni aladıla. Kaysın kesini "Perekop" degen tsiklına N.Tihonovnu "No mörtvıye, precde çem upast, delayut şag vperöd" degen sözlerin epigrafha alğandı. Ol fikir kerti bolğanına Perekop bla Sivaşnı cigitleri da şağatdıla.

    Uruş degen betsiz, küysüz bla tübegenme

    Men büğün betden betge.

    Can canımda kırdıklanı kuçaklap,

    Caş teñlerim cığıladıla cerge...

    dep Kaysın kesini poeziyası bla caşavnu, ot künleni baylamlıkların tıñılı añılathandı. Halkğa kelgen kıyınlıknı, anı bla birge çıdamlıknı, kişilikni, can kayğını unutup, "Ata curtum",- dey bilgenleni poet bek ullu hurmet bla, ullu ustalık bla körgüztedi.

    Sovet Soyuznu zamanında cazıvçula, bütünda az sanlı halklanı poetleri, öz milletlerine, anı tiline, tarıhına süymekliklerini üsünden açık aytırğa korkğan zamanlada cazğandı Kaysın "tavlu bolğanım-kuvançımdı" dep. Cazıvçula, keslerini millet ençiliklerin caşırırğa öç edile. Alay bizni Kaysın ideologiya davlaşlanı ozup, alğa karay bilgen akılman, batır poet bolğandı. Ol aytır sezün bir zamanda artha salmağandı.

    Uruşnu kıyınlığından kutulğunçu bizni halkıbızğa entta bir kıyınlık keldi. Segizinçi martnı erttenligi!...Sabır tınçlıknı buzğan kara erttenlik!...

     

    Kızğan temir kibik sözle bla da,

    Kurç kamaça kirlik sözle bla da,

    Aytalmazsa açıvun ol künleni,

    Cerge kebin salınmay kirgenleni!

     

    ...O, martnı segizinçisi, sabiyle

    Anaların kıbultuvçu künleri!

    Ol kün cansız, otsuz kalıp tav üyle,

    Anala, sabiyle ketdile keri!

     

    Bayramnı orununa cilyav boldu

    Ol kün tavlu sabiyleni barına!

    Vağonlanı içi sarnavdan toldu,

    Köz caşla sarkdıla martnı karına.

     

    Poet, köçgünçülüknü cıllarında Çegemni tabiyğatın tansıklap, köp nazmu cazadı: "Küz artı kelgen bolur", "Kıyınlık cetgen sağatda", "Tuvğan cerime", "Tuvğan cerime aytama" degen poeması.

     

    Balalı kuş vyasında turğança,

    Turasa, Malkar, çığıp kalağa.

    Tavla, toyğa barırğa cıyılğança,

    Karla başlık bolğandıla alağa.

     

    Buv ökürüv, cuğutur müyüz tavuş

    Birge koşuladıla, Malkar, sende,

    Biçenlikle, gokka hansla, ağaç, taş-

    Barı katışdı tarla içlerinde.

     

    Başı körünmegen kısır kayada

    Nazik naratçıkla ösüp turalla,

    Kölde cathan gemmeşleça taşlada

    Ğokka hansla, ciltinleça, canalla.

     

    Katı kişilikni em naziklikni

    Türsünü birge turad Malkarımda,

    Cırları erlikni em süymeklikni,

    Egeşleça, tuvdula tavlarımda.

     

    Saña alğış ete, çığama tañña,

    Seni unuturça kün tuvmaz maña.

    Buz kibik suvuk suvlarıñdan kandım,

    Seni tansıklap, cilyadım, kuvndım.

     

    Sensiz nasıp bolmaz bir insanıña,

    Kor bolayım, Tuvğan cerim, men saña!

     

    Sañırav bolsam da, eşitip tururma

    Çapırak tavuşuñu küz artında,

    Sokur bolsam da, acaşmay barırma

    Kızıl kanım boyağan collarıñda.

     

    Köz, cürek carık da sense insanña,

    Kor bolayım, Tuvğan cerim, men saña!





    Kaynak: http://old.elbrusoid.org
    Kategori: KARAÇAY MALKAR | Ekleyen: Assı (27-11-11)
    Görüntüleme: 876 | Etiketler: hatıra, Къулийланы Къайсын, anı, kaysın kuliev | Rating: 0.0/0
    Toplam yorumlar: 0
    avatar
    Giriş Formu
    Site içi arama
    ....
    Керек кенгден танытыр

    Керексизге сёлешме, онгсуз бла кюрешме

    Керекни шиндиги мийик

    Керти айтханнга айгьакъ джокъ

    Керти акъыллыгъа кёз тиймез

    Керти джылтырар, ётюрюк къалтырар

    Кертини кирит тыймаз

    Керти сёзню кезден айт

    Керти сёз кери барыр

    Керти сёзге къарыу джокъ

    Керти суу салмаз, от джандырмаз

    Кетерик кетмей, келлик келмез

    Кеси аман балта алыб чабар

    Кеси аман ёмюрюн аман бла ашырыр

    ETİKETLER
    egiz caşçıkla bayramuklanı halimat LAYPANLANI Bilal adet bashuyuk appalanı hasan kara kübür başhüyük culduzla söleşe bilsele drau katliamı bittirlanı tamara itil suuu ağa turur aşhı adam elge borçlu Bittirlanı aminat çarh oyun akbaylanı mihail küreşni colunda karaçay üy üyle kiyimle kar atala babala es comakla cırla чам хапарла 8.mart 8mart1944 çam haparla köçgünçülük hapçalnı_mammet karachay batcaev gapalau halk atacurt bayrak mussa akka batcalanı gekki kamatur balkar kafkasya bilal karaçay laypan algış ayak hasan kalamla kanatlıla karaçay hikaye anı hatıra sapar özden cır cırçı smayıl ismail semenov Alan ahmat hazar sürgün Stalin kabartay adeb karacahay goçiya aytek buşuukun jenosid kasay borlak çoma cırçı Atilla gazalanı alim bilal laypan gıpı karaçat genosit ufuk tavkul cugutur alanla kimledile curtubaev mahti bıllım chegem habaz holam curtubay curtubayev karacahaymalkar başhuyuk halimat malkar karçay bayram cumhuriyet Аланы
    Meteo
    KONYA Click for Konya, Türkiye Forecast
    Medya


    Site kodu
    Karachay

    Siteler

    Karachay

    Karachay

    karachays.com

    http://www.elbrusoid.org Карачаево-балкарский фонд Эльбрусоид(R)

    karachays.com

    AS - ALAN

    Bashuyuk

    Karachay

    Copyright Karachay © 2017