KARAÇAYNI TAMBLASI BAR MIDI ?

1

Halkıbızga sagış etgen adamlanı barın da kaygılı etgen bir soruvdu bu. Halkla caratıla, öse-aynıy, El-Kral bola, dagıda birer türlü çurum bla tüb bola kelgendile tarihde. Alay a, halk dinine bek ese, millet añgısı küçlü ese, colun, tarihin unutmazça cazma tili, kitabı bar ese, sora, allay halk kesin zamanñga, ölümge horlatmazga bollukdu. Kav-kuv bolub duniyaga çaçılıb ketgen çuvut halk, eki miñg cıldan sora ölgen tilin da tiriltib, kralın kuraganı anñga şagatdı. Özge, halknı dini, cazma tili, curtu da bola turganlıkga, ençi krallıgı cok ese, başına, cazuvuna erkin tül ese, ol zatla üçün küreşmey ese, sora, ol halk, ertde-keç bolsa da, tilsiz, curtsuz da kallıkdı, halklıgın tas eterikdi. Halkla anı üçün dıgalas etedile, ullu-gitçe bolsa da, ençi kralların kurarga. Saklanırga andan başha col cokdu.

DRAU KATLİAMI

28 Mayıs 1945
Drau Katliamı

Prof. Dr. Ufuk TAVKUL
Ankara Üniversitesi
Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi
 

Kafkasyalıların tarihleri bağımsızlık savaşları, özgürlük mücadeleleri, göçler, sürgünler ve soykırımlarla doludur. Rusya’nın Çar Deli Petro ile başlayan “Sıcak Denizlere İnme” siyasetine karşı gösterdikleri kahramanca direnişleriyle, Rus ordularına âdeta Kafkas Dağları gibi bir set çeken Kafkasya halkları, bu hürriyet aşklarının bedelini ne yazık ki nesiller boyunca kanlarıyla ödediler.

ORAYDA

Bu hapar burundan kelgendi. Bir colda Uçkulannı özenine duniya cıyılğandı da, em küçlü adan kaysı bolğanın bilir üçün, göcebleni cığışdırğandıla. Köb küreşgendile. Cıyılğanlanı barın da Oğarı Teber- diden kelgen Hasan deb caş horlağandı. Uzun boylu, cigit, arıy-tala bilmegen, karakaş, karaköz. Sora alayda cıyılğanlanı arasından betinde awu bla bir subay adam cığışırğa razılığın bildirgendi. Ol tawkel adamğa oğay demegendile da, teberdiçi göcep bla cığışdırğa erkinlik bergendile. Ekisi da, arağa çığıb, biri birine boy bermey, köb küreşgendile. Ahırında betinde awu bolğan, sermeb alıb, teberdiçi götcebni cerge salğandı.

ŞIYIHLA OBASI

Akbaylanı Tahir

Karakum, Arakum, Kızılkum... Kazah awlaklarında allay cer atla köpdüle. Bizde Miñi Taw, Dıhtaw, Kaşhataw degença.

Alaydı. Har millet cer atlarında kesi cerlerini baş ençiliklerin körgüztedi. Mında-taw, anda-kum. Kumbel. Bu da bir elni atıdı. El desem da, toğuzmu, onmu üyçük. Üy degenligime da, balçık tuğulladan kalanñan gıtıçıkla! Etekleri közkörmezge taşayğan kum awlaknı ortasında. Biri anda, biri - mında muğurayıp. Tögeregi wa, aythanımça, kızıw üzmez. İssi kum. Tolkun-tolkun, tolan-tolan bolub kuturğan teñizni biyik tolkunların, ala calkaların oğursuz kobarğan uwuahtıda kim ese da, duwa okup, tohtatıp, sın katdırıp koyğan kibik.

AK CUĞUTUR

Ertde-ertde, bek ertde, Miñi Taunu başı ayrı bolmağandı, üsünde da, busağatdaça, buzla cıltıramağandıla.
Miñi Tau hasebsiz miyik taudu - anı töppesi kökge tirelib turadı. Ol sebebden kamsık culduzçukla, uçub kelib, anı tögereginde buğunçak oynarğa süygendile, teren çatlağa tüşüb alanı içinde, ginasuwça, cıltırab barğan kirsiz tau suulada cuwunub turğandıla.
Miñi Taunu tüz töppesinde, mazallı kayanı tübünde, bir caşil deppançık bolğandı. Alaydan uzak bolmay kaya tübünde, cılamukça, kirsiz kara suuçuk bolğandı. Kara suunu katında koşun cartıça, tögerek, sıydam dorbunda wa tüğüne çal urub boşab çımmak ağarğan kart cuğutur üydegisi bla birge cıyılıb caşağandı.

AK SIRTDAN MAÑÑA DERİ SENİ AVAZIÑ

Sozaylanı Ahmat

Ol pariy edi, börütut tulpar pariy. Tomurovboyun, keñsırt, çuburkuyruk, cititiş. Atı da - Tutar dep. Ellileni köbüsü Açanı iti devçü edile. Akcürek adamnı katında köz karamı, dariyça, sıydam, taza. Kir niyetlini körgenley bilip koyuvçu edi, deydile. Ol tiyrede anı tanımagan cok edi. Köp börünü kesgenin da aytıvçudula. Haparım anı üsündendi, ol da kaphandı da köçgünçülük otun.